Human Values in Social Integration: A Sociological Study on Religion, Family, Respect, Love, Tolerance, Responsibility, Empathy, and Patience
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23372950Keywords:
Social Values, Religion, Empathy, Responsibility, ToleranceAbstract
The value system is one of the most fundamental and indispensable elements of human history, ensuring the continuity of social structure, regulating interpersonal relationships, and enabling communal life. Values that guide individuals' attitudes and behaviors also form the spirit of society, serving as a unifying glue. The transformation wrought in the social fabric by modernization, digitalization, and global change has led to greater questioning of value systems today; consequently, rethinking the function of values in social cohesion has become a necessity. This study examines the values that ensure the continuity of social structure and play a regulatory role in individualsociety relations within the framework of the “social glue” metaphor. Based on a qualitative approach and literature review, the study emphasizes that values are not only individual ethical principles but also the fundamental pillars of social stability, belonging, and cultural transmission. Fundamental social values such as religion, family, respect, love, tolerance, empathy, patience, and responsibility are examined within a theoretical framework, revealing how these values shape individual attitudes and contribute to the continuity of social structure. While the central role played by institutions such as religion and family in the transmission of values is underscored, the functions of values such as love, tolerance, and empathy in fostering peace and solidarity in interpersonal relationships are highlighted. Furthermore, it is stated that values such as patience and responsibility are decisive not only for personal development but also for social functioning.
References
Abuzar, C. (2011). Dinin toplumsal yaşam üzerindeki etkisi. Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 26(26), 143-153.
Adak, N. (2015), Toplumun Temel Yapı Taşı: Aile. Kurumlara Sosyolojik Bakış, (Ed: S. Güçlü.), İstanbul: Kitapevi, 27-60.
Akın, S. (2007). İslam’da insan sevgisi. Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 17(17), 137-147.
Akkaya, N. (2017). Kıbrıs Türk Masallarında Değerler. Folklor/Edebiyat, 23(90), 231-244.
Aksan, G. (2016). Max Weber ve Değerler Sosyolojisi: Bir Metodolojik İkilemin Düşündürdükleri/Max Weber And Sociology of Values: Reflections On A Methodological Dılemma. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (35), 427-446.
Aktepe, V. (2015). 5. Sınıf Öğrencilerinin Sorumluluk Değerinin Geliştirilmesine Yönelik Bir Performans Görevi Uygulaması. Kastamonu Eğitim Dergisi, c. 23, s. 4, ss. 1511-1534.
Altunsoy, Y., & Namlı, Z. B. (2021). Duygu ve düşüncelere saygı değerinin etkinlik temelli öğretiminin saygı eğilimine etkisi. Değerler Eğitimi Dergisi, 19(42), 305-335.
Arslantürk, Z. , Amman, M., T. ( 2017). Sosyoloji, giriş, kuramlar, kurumlar, süreçler, teoriler, İstanbul: Çamlıca Yayınları, 11. Baskı.
Aslan, Ö. (2001). Hoşgörü ve tolerans kavramlarına etimolojik açıdan analitik bir yaklaşım. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 5(2), 357-380.in
Avcı, E. K., & Faiz, M. (2019). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının çok boyutlu sosyal değerler düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(3), 108-128.
Ay, T. S. & Dal, S. (2014). İlköğretim Öğrencilerinin Yazılı Anlatım Ürünlerine Göre Sorumluluk Değeri Algıları. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (22), 78-93.
Aydın, M. (2016). Kurumlar Sosyolojisi: Kurumlara Başlangıç Çerçevesinde Bir Çalışma. Dördüncü Baskı, Açılım Kitap: İstanbul.
Aydın, M. Z. (2003). Ailede ahlak eğitimi. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 7(2), 125-158.
Aytaç, Ö. (2002). Sosyoloji: Bir Giriş Denemesi. Üniversite Kitabevi, Elazığ.
Ayten A. (2009), Prososyal Davranışlarda Dindarlık ve Empatinin Rolü, (Tamamı Yayımlanmamış Doktora Tezi), M. Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Başaran, İ. E. (1974). Eğitim psikolojisi (3. Baskı). Ankara: Yargıçoğlu.
Batuhan, H. (1959). Batıda Tolerans Fikrinin Gelişmesi. İstanbul: İstanbul Matbaası.
Bayraktar, L. (2021). Yunus emre düşüncesinde medeniyet değerleri. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, Yunus Emre Özel Sayısı, 48-56.https://doi.org/10.33171/dtcfjournal.2021.61.3.4
Bingöl, İ. (2025). Communication In The Family As A Social Microcosm: Communication Problems And Solutions, 14th International Mardin Artuklu Scientific Researches Conference, June 1-3, 2025 / Mardin, Turkiye
Büyükkaragöz, S. (1995). “Hoşgörü Demokrasi ve Eğitim" Sağlıkta Hukukta Eğitimde Demokraside Hoşgörü. Konya: Konya Sağlık Eğitim Enstitüsü Yayınları.
Canatan, A. (2008). Toplumsal değerler ve yaşlılar. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 1(1), 62-71.
Cilacı, O. (1995). Günümüz dünya dinleri. Ankara, Diyanet İşleri Başkanlığı.
Civelek, B. ( 2006). Çocuklara sorumluluk bilinci kazandırmak. Çoluk Çocuk Aylık Anne Baba Eğitimci Dergisi, 58, 20–22.
Coşkun, H. (2024). Dini Gruplar Sosyolojisi (Ed: Emine Öztürk, Din Sosyolojisi içinde, Ankara: Akademisyen Kitabevi, ss. 237-254.
Çağrıcı, M. (2008). Sabır. Diyanet İslam Ansiklopedisi, (35). 337-339.
Çelebi, K. A. (2016). Ahlak-ı Ala’i. (Çev: Murat Demirkol) Ankara: Fecr Yayınları.
Demirci, M. (2002). Kur’an-ı Kerim ışığında sabır kavramı. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(12), 263-285.
Derman, G. S., Bağ, V. (2021). Kişilerarası İlişkilerde Empati: İnsanın Manevi Dünyası ile Empati Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. International Journal of Social and Economic Sciences, 11(1), 1-11.
Doğan, M. (2017). Karakter gücü olarak sabır ve psikolojik iyi oluş ilişkisi. The Journal of Happiness & Well-Being, 5(1), 134-153.
Doğan, M. (2023). Ailede Değerlerin İnşasına Psikolojik ve Pedagojik Yaklaşım: Sevgi, Saygı, Sabır, Hoşgörü Değerleri Örneği. Kocatepe İslami İlimler Dergisi, 6(2), 541-565.
Dönmezer, S. (1984). Sosyoloji, Ankara.: Savaş Yayınları.
Erkan, S. (2010). Aile ve Aile Eğitimiyle İlgili Temel Kavramlar. (Ed: F. Temel.). Aile Eğitimi ve Erken Çocukluk Eğitiminde Aile Katılım Çalışmaları. Ankara: Anı Yayıncılık.
Ersoy, E. (2018). Sosyolojide Değerler ve Değer Araştırmaları. Journal of International Social Research, 11(56).
Ersoy, E. G., Köşger, F. (2016). Empati: Tanım ve Önemi. Osmangazi Tıp Dergisi/ Osmangazi Journal of Medicine,, 38 (2), 9-17 DOI: http://dx.doi.org/10.20515/otd.33993
Fıchter, J. H. (2016). Sosyoloji Nedir? (Çev. N. Çelebi), Ankara: Anı Yayıncılık, 3. Baskı
Frankel, J. D. (2012). Medeniyet (ler) in Küresel Çağında Din (ler) in Rolü. Medeniyet ve Değerler içinde, (Ed. Recep Şentürk) İstanbul Ticaret Odası Yayınları, Yayın No: 2012-33 ss.313-331.
Gazali, M, (2007). İhya’u Ulumi’d-Din (Çev. Mehmed A. Müftüoğlu), İstanbul: Vefa Yayınları.
Glidden, M. (2016). Culture, religion/spirituality, and marriage: What does the research say?. Azusa Pacific University.
Gül, H. (2020). Değişen kent ailesinde sevgi anlayışları ve ilişkilerine sosyolojik bir yaklaşım. Din ve bilim. Muş Alparslan Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi, 3 (2), 83-96.
Günay, Ü. (1998). Din sosyolojisi, İstanbul: İnsan Yayınları.
İnce, A. (2017). “Değer” İle “Sorun” Arasında Türkiye’de Yaşlılarla İlgili Toplumsal Değer Yargıları (Din Bilimleri Perspektifinden Bir İnceleme). Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD), 19(36), 83-112.
Kağıtçıbaşı, C. (2010). Benlik, aile ve insan gelişimi-kültürel psikoloji. Koç Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
Karslı, E. (2019). Modernleşme Sürecinde Çözülen Aile Yapısı ve Kadının Yeniden İnşası. Uluslararası Hukuku ve Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 1 (1), 1-14.
Kavcar, C. (1995). Hoşgörü ve eğitim toplantısı açılış konuşması (Yayına haz: İ. Pehlivan), Ankara: UNESCO Türkiye Milli Komisyonu ve Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Ortak Yayın No: 2, ss. 1-4.
Kavsıracı, O. (2020). Toplumsal değerler çerçevesinde kamu hizmetleri ve profesyonel polislik. OPUS International Journal of Society Researches, 15(1), 5308-5337.
Kesimoğlu, M. (2019). Din eğitimi açısından tolerans kavramı. (Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi).
Kıral, E. (2018). Kayıp giden bir değer: Saygı. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 5(1), 4–10.
Kirman, M. A. (2004). Din Sosyolojisi Terimleri Sözlüğü, İstanbul: Rağbet Yayınları.
Koç, M. (2018). Psikolojik ve pedago-sosyo-teolojik açıdan güven: din ve değerler psikolojisi perspektifinden analizler. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 17(33), 1-38.
Kongar, E. (1985). Türkiye'nin toplumsal yapısı. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Korkmaz, A. (2013). Değerler sosyolojisi. Toplum Bilimleri Dergisi, 7(14), 51-78.
Köse, Ü., & Direkci, B. (2022). Şehbenderzâde Filibeli Ahmed Hilmi’nin Eserlerinin Kök Değerler Açısından İncelenmesı̇. Turkish Academic Research Review, 7(4), 1005-1023.
Küçükoğlu, A., Albayrak, F., & Serin, N. (2020). Değerler Eğitimi Bağlamında Türkçe Dersi: Program ve Ders Kitaplarının Karşılaştırmalı İncelenmesi. Journal of Mother Tongue Education/Ana Dili Egitim Dergisi. 8(4), 1499-1518.
Maslow, A. (1987). Motivation and Personality, 3rd Edition, Frager, R., Fadiman, J., McReynolds, C., & R. Cox (Editors), Longman; (January 1, 1987).
Mutçalı, S. (1995). Arapça - Türkçe sözlük. İstanbul: Dağarcık. El-İsfahani, R. (2012). Müfredat Kur’an kavramları sözlüğü (3. baskı). İstanbul.
Öncel, H. (2020). Sorumluluk Değeri ve Pratiğe Yansıması-Etik Yaklaşım-. Journal of International Social Research, 13(75). ss. 870-878.
Özbek, M. (2005). İnsan ilişkilerinde empatinin yeri ve önemi. In Journal of Social Policy Conferences (No. 49). Istanbul University.
Özkalp, E. (2017). Sosyolojiye giriş, Ekin Yayınevi: Bursa. 27. Baskı.
Parlatır, İ. (Ed.). (2011). Türkçe sözlük (11. baskı). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk Dil Kurumu.
Sayın, Ö. (1990). Aile Sosyolojisi- Ailenin Toplumdaki Yeri, Ege Üniversitesi Basımevi: İzmir.
Selman, A. (2018). Aile-din ilişkisi ve aile içi roller. Akademia Doğa ve İnsan Bilimleri Dergisi, 4(1), 13-20.
Şahin, M. (2022). Değerler Sosyolojisi. Ankara: Net Kitaplık Yayıncılık.
TDK (1998). Türkçe Sözlük, , Ankara, Cilt:2, s:1268
Tekin, M., (2011). “Dinlerin Perspektifinden Aile Kurumu”, (Ed. Kadir Canatan,-Ergün Yıldırım), Aile Sosyolojisi içinde, Açılım Kitap: İstanbul
Teyfurov, M. (2014). Kur'an-ı Kerim'de aile yapısı. Iğdır Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (3), 183-200.
Topçuoğlu, A. (1996). Üniversite gençliğinin sosyal değerleri. Selçuk Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi, Konya,(Yayınlanmamış doçentlik tezi).
Turğut, F. (2017). Tarihsel Süreçte Aile Kurumunun Dönüşümü ve Geleceğine Yönelik Çıkarımlar. Medeniyet ve Toplum Dergisi, 1(1), 93-117.
Tüfenkci, S. (2023). “Felsefede Değer Kavramı”, (Ed: Semra Tüfenkci, Fatma Balcı Aras), Farklı Disiplinlerde Değer Kavramı içinde, Palet Yayınları: Konya.
Türk Dil Kurumu. (2020). Sorumluluk. http://www.tdk.gov.tr (Erişim Tarihi: 28.07.2025).
Türkyılmaz, H., Canbulat, T., Arapoğlu, H., & Çıraklı, Y. (2020). Toplumsal Değerlerin Aktarılmasında Farklı Bir Yöntem: İzcilik1. Journal of History School (JOHS), ss. 2901-2915.
Yaşaroğlu, C. (2024). Sınıf Öğretmenlerinin Sürdürülebilir Değerler Eğitiminine İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi. Socıal Scıences Studıes Journal (SSSJournal), 6(72), 4626-4640.
Yavuzer, H., & Cihan, E. (2023). Din Toplum İlişkisi. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, 6(4), 109-124.
Yazan, Ü. M. (1989). İleri Endüstri Toplumlarında Aile Kurumu Üzerine Bir Araştırma. İstanbul University Journal of Sociology, 3(1), 147-174.
Yazıcı, A., & Yazıcı, S. (2015). Saygı Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Electronic Turkish Studies, 10(14), ss.769-780.
Yazıcı, M. (2013). Toplumsal Değişim ve Sosyal Değerler. Electronic Turkish Studies, 8(8). ss. 1489-1501.
Yeşilyurt, E. (2008). Eğitim programlarının hedeflerine ulaşılması bağlamında sınıf yönetimi dersinin öğretmen adaylarına olan kazanımları. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 1(2), 23-42.
Yolcu, A. (2022). Sevginin birey, aile, toplum ve eğitim üzerindeki etkileri. Academic Platform Journal of Halal Lifestyle, 4 (2), 59-71.
https://www.habereguven.com/toplum-ve-saygi-insan-iliskilerinin-temel-kose-tasi (Erişim Tarihi: 09.06.2025).
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 İlhan Bingöl, Gülcan Sünme (Author)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
